Europees bankbeslag: iets nieuws onder de zon?

Op 18 januari 2017 zal een nieuwe verordening van het Europees Parlement in werking treden, waardoor grensoverschrijdende inning van vorderingen binnen de Europese Unie (met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk en Denemarken) wordt vergemakkelijkt. Dit middels de mogelijkheid van een Europees bevel tot conservatoir beslag op bankrekeningen (hierna: ‘het Europese bankbeslag’). Wat zijn de belangrijkste aspecten van deze verordening en wat betekent dit voor de praktijk?

Extra mogelijkheid conservatoir beslag

Naast de nationale procedures die nu reeds gevolgd kunnen worden, zal het Europese bankbeslag een extra mogelijkheid bieden voor schuldeisers om hun vordering voldaan te zien, waar het grensoverschrijdende burgerlijke en handelszaken betreft binnen de Europese Unie (met uitzondering van enkele situaties, nader gespecificeerd in met name artikel 2 van de verordening, waaronder bijvoorbeeld douanezaken en arbitrage).

Procedure

De aanvraag van een bevel tot conservatoir beslag dient te geschieden middels een standaardformulier, welke conform de verordening wordt ontwikkeld, en moet voldoen aan een aantal in de verordening genoemde vereisten, waaronder vermelding van de persoonlijke gegevens van de schuldeiser en het bedrag waarvoor om een bevel wordt verzocht. Een compleet overzicht van de eisen waaraan het verzoek moet voldoen vindt u in artikel 8 van de verordening. Dit formulier wordt ingediend bij het conform artikel 6 van de verordening bevoegde gerecht, waarna de betreffende rechter dit verzoek beoordeelt, met inachtneming van een aantal vereisten uit de verordening, en bekijkt of het verzoek kan worden toegewezen. Indien de bevoegde rechter het bevel afgeeft, dan wordt dit betekend door de persoon of instantie die naar nationaal recht van de betreffende lidstaat bevoegd is voor de uitvoering van gelijkwaardige nationale bevelen, waarna iedere bank onverwijld uitvoering moet geven aan het bevel.

Bank schuldenaar onbekend

Opvallend en nieuw aan het Europese bankbeslag is vooral dat de schuldeiser onder bepaalde voorwaarden een bevel kan verzoeken, terwijl hij niet bekend is met de bank(en) waar de schuldenaar zijn rekening(en) heeft; vanaf 18 januari 2017 heeft een schuldeiser de mogelijkheid om bij het verzoek om een bevel tot conservatoir beslag ook informatie op te vragen bij de betreffende informatie-instantie van de lidstaat van de lidstaat van tenuitvoerlegging over de rekening(en) van de schuldenaar. Voorwaarde is wel dat hij alle beschikbare en relevante informatie heeft verstrekt omtrent de schuldenaar en de rekeningen waarop beslag moet worden gelegd, waaronder vermelding waar hij vermoedt dat de schuldenaar zijn rekening(en) heeft.

Misbruik voorkomen

Aan de andere kant geldt dat de verordening een aantal waarborgen kent om te zorgen dat er geen misbruik wordt gemaakt van het bevel en dat de schuldenaar tot op zekere hoogte wordt beschermd. Eén van die waarborgen ziet op de mogelijkheid om zekerheid te kunnen verlangen van de schuldeiser indien deze nog geen nog geen gerechtelijke beslissing, -beschikking of authentieke akte heeft ontvangen, voor het geval de schuldenaar schade lijdt ten gevolge van het bevel.

Praktijk

Uiteindelijk regelt de verordening niet alles op Europees niveau en wordt ook veel ruimte gelaten aan het nationale recht van de lidstaten alsmede de nationale gerechten. Zeker nu niet alle lidstaten het conservatoire beslag kennen, is het nog de vraag hoe het Europese bankbeslag daadwerkelijk tot uiting zal komen in de praktijk en welke exacte gevolgen dit zal hebben binnen de verschillende lidstaten. Op het eerste oog lijkt het voor de Nederlandse schuldeiser die een buitenlandse schuldenaar heeft echter een goede extra mogelijkheid en een kansvergroting om zijn vordering te incasseren.