Enige tijd geleden schreven wij een blogbericht over de omvang van processtukken in hoger beroep. Er zou een limitering worden doorgevoerd. Dit blogbericht kan hier worden teruggelezen. De maatregel hield kort gezegd in dat een beroep-/ en verweerschrift niet meer dan 25 pagina’s mochten beslaan. Ook een memorie van grieven dan wel een memorie van antwoord mochten maximaal 25 pagina’s beslaan. Overige processtukken in hoger beroep mochten niet meer dan 15 pagina’s beslaan.

Er werd veel kritiek geleverd vanuit de advocatuur op het voornemen van de gerechtshoven. Zo zou de maatregel bijvoorbeeld op gespannen voet staan met de wet en de fundamentele beginselen van procesrecht.

Heeft alle kritiek doel getroffen? Niet echt. De limitering houdt stand waarbij wel een aantal kanttekeningen bij zijn geplaatst.

Hierbij informeren wij u dan ook over de vanaf 1 april jl. doorgevoerde wijzigingen. Het bericht zoals geplaatst op www.rechtspraak.nl vindt u hier.

In het toepasselijke landelijke procesreglement (van toepassing op dagvaardingszaken) staat het volgende vermeld:

“2.11 Maximumomvang processtukken

De memorie van grieven en de memorie van antwoord beslaan ieder niet meer dan 25 bladzijden. Wordt bij antwoord incidenteel hoger beroep ingesteld, dan beslaan de memorie van grieven in incidenteel hoger beroep en de memorie van antwoord in incidenteel hoger beroep ieder niet meer dan 15 bladzijden. Andere memories, bijvoorbeeld na getuigenverhoor of deskundigenbericht, beslaan niet meer dan 15 bladzijden.

Voor al deze memories geldt een minimale lettergrootte in een courant lettertype (zoals Times New Roman, Courier of Arial) van 11 punten (voetnoten 9 punten) en een minimale regelafstand van 1, met marges boven, onder, links en rechters van ten minste 2,5 cm op A4-formaat.

Een partij kan bij H16-formulier vanwege bijvoorbeeld de juridische of feitelijke complexiteit van de zaak gemotiveerd verzoeken een memorie van een grotere omvang te mogen indienen. De rolraadsheer beslist zo spoedig mogelijk op het verzoek. Als de memorie het maximumaantal bladzijden overschrijdt zonder dat daarvoor toestemming is gegeven, wordt de memorie geweigerd en kan de partij uiterlijk binnen twee weken een memorie indienen die het maximum aantal bladzijden niet overschrijdt. Als de appeldagvaarding de grieven bevat en daarin het aantal bladzijden dat betrekking heeft op de grieven en de eis meer bedraagt dan 25 zonder dat daarvoor toestemming is gegeven, wordt de indienen van de grieven geweigerd en kan de partij uiterlijk binnen twee weken een memorie van grieven indienen die het maximumaantal bladzijden niet overschrijdt. Zie Bijlage VI.”

En wat staat dan in Bijlage VI?

“Om het beginsel van hoor en wederhoor en het recht op toegang tot de rechter te waarborgen, zijn in deze bijlage de volgende aanwijzingen opgenomen.

1.    Een verzoek een memorie van grotere omvang te mogen indienen dan in artikel 2.11 {..} is toegestaan, wordt zo spoedig mogelijk gedaan, maar uiterlijk vier dagen voor de roldatum waarop de memorie moet worden ingediend.

Het verzoek wordt gemotiveerd gedaan en vermeldt het gewenste aantal bladzijden. De wederpartij kan binnen twee dagen reageren.

2.    Het hof beslist zo spoedig mogelijk.

Het verzoek kan worden toegewezen vanwege de juridische of feitelijke complexiteit van de zaak. Daarvan kan onder meer sprake zijn indien:

  • de bevoegdheid van de Nederlandse rechter, de toepasselijkheid en/of de inhoud van buitenlands recht of kwesties van internationaal privaatrecht (mede) aan de orde zijn;
  • een nadere feitelijke onderbouwing is gewenst, die niet al is opgenomen in een eerder stuk;
  • zich na het wijzen van het vonnis in eerste aanleg nieuwe relevante feiten of omstandigheden hebben voorgedaan;
  • een partij een groot financieel belang heeft bij de zaak;
  • er veel geschilpunten of posten moeten worden besproken.

De bladzijden van de memorie worden genummerd, met uitzondering van het voorblad en de eventuele inhoudsopgave, die voor het maximum niet meetellen.

3.    Indien geen verzoek als bedoeld in lid 1 van deze bijlage is gedaan of indien een dergelijk verzoek geheel of gedeeltelijk is afgewezen en de toegestane maximumomvang ontoereikend blijkt te zijn, kan een partij in een bij de memorie te voegen H16-formulier verzoeken om na indienen van de memorie een aanvullende akte te mogen nemen ter nadere toelichting van een specifiek in die memorie reeds opgenomen grief, eiswijziging of verweer. Het verzoek wordt gemotiveerd gedaan en vermeldt het gewenste aantal bladzijden van de te nemen akte.

De wederpartij kan binnen twee dagen reageren. Lid 2 van deze bijlage is van overeenkomstige toepassing. Indien het verzoek wordt toegewezen, wordt de akte binnen twee weken na de beslissing op het verzoek ingediend.”

Eenzelfde soort bepaling staat opgenomen in het procesreglement dat van toepassing is op verzoekschriftprocedures

Wat valt dus op? Er kan vooraf toestemming worden gevraagd om een processtuk in te dienen met een grotere omvang dan 25 respectievelijk 15 pagina’s. Als een verzoek tot toestemming niet tijdig is gedaan of dit verzoek is afgewezen, kan verzocht worden om een aanvullende akte. Die toestemming moet dan uiteraard wel verleend worden.

Het is de vraag hoe het voorgaande uitpakt in de praktijk. Hoe worden bijvoorbeeld de toetsingscriteria voor toewijzing van een verzoek tot het indienen van een memorie van grotere omvang ingevuld? Wat is een ‘groot financieel belang’? Wordt er daarbij onderscheid gemaakt tussen een particulier en rechtspersoon? En wat zijn ‘veel’ geschilpunten?

De tijd zal het ons leren. De kritiek is in ieder geval nog altijd niet mals, zo blijkt uit dit artikel.

Ook heeft het nieuwe Tweede Kamerlid en oud-advocaat Ulysse Ellian zijn eerste kamervragen gesteld over deze limitering en op 26 mei aanstaande vindt er een kort geding plaats bij de rechtbank Den Haag over de door doorgevoerde limitering. Wij zullen u op de hoogte houden van de uitkomst van dit kort geding.

Vragen?

Neem dan gerust contact op.

Auteur: Lotte Oostdam

Dit blogbericht is geplaatst op 13 april 2021