Na het lezen van dit blog weet u wat het verschil is tussen een vervoerder, papieren vervoerder en expediteur, en waarom dit in het kader van de aansprakelijkheid van deze partijen van belang is.

In de logistieke sector is de hoedanigheid van de contracterende partijen van groot belang. Zo is het onder meer belangrijk om stil te staan bij de vraag of er sprake is van een vervoerder, papieren vervoerder of expediteur. Dit onderscheid is onder andere van belang met het oog op de aansprakelijkheid en de af te sluiten verzekering in dit kader. In dit blog zal worden stilgestaan bij deze drie begrippen.

Afhankelijk van de inhoud van de overeenkomst en de diensten die in dat kader worden verricht, kan worden vastgesteld wat de hoedanigheid van partijen is.

Vervoerder

Met een vervoerder sluit je een vervoersovereenkomst: een overeenkomst van goederenvervoer waarbij de ene partij (de vervoerder) zich tegenover de andere partij (de afzender/opdrachtgever/expediteur) verbindt zaken te vervoeren.

De vervoerder verplicht zich dus tot het vervoeren van goederen.

Papieren vervoerder

De vervoerder mag zijn kerntaak (het vervoeren) echter ook uitbesteden aan een andere (feitelijke) vervoerder, bijvoorbeeld omdat hij een transport heeft aangenomen in een gebied waar hij zelf geen transporten uitvoert.

Er zijn daarnaast ook vervoerders die helemaal niet beschikken over transportmiddelen om goederen te vervoeren, maar wel vervoersovereenkomsten sluiten. Zij laten dus het vervoer door een andere vervoerder verrichten en daarom noemen we deze vervoerder de “papieren vervoerder”. De papieren vervoerder wordt in juridische zin gelijk gesteld met een ‘feitelijk’ vervoerder.

Bij een uitbesteding blijft de (eerste) oorspronkelijke vervoerder onder de vervoersovereenkomst aangemerkt als (papieren) hoofdvervoerder (bezien vanuit het perspectief van de opdrachtgever).

Expediteur

Met een expediteur sluit je een expeditie-overeenkomst. Ook wel betiteld als de overeenkomst tot het “doen vervoeren” van goederen: de overeenkomst waarbij de ene partij (de expediteur) zich jegens zijn wederpartij (de opdrachtgever) verbindt tot het te haren behoeve met een vervoerder sluiten van een of meer overeenkomsten van vervoer van door deze wederpartij ter beschikking te stellen zaken, dan wel tot het te haren behoeve maken van een beding in een of meer zodanige vervoerovereenkomsten.

De kerntaak van de expediteur is het afsluiten van een vervoersovereenkomst met een vervoerder vóór de opdrachtgever. Een expediteur sluit dus een overeenkomst waarbij hij “doet vervoeren” of met andere woorden “het vervoer organiseert”. Een expediteur kan overigens meer doen dan alleen het vervoer organiseren. Denk bijvoorbeeld aan douaneafhandeling, opslag, distributie en ver- en ompakken.

Let wel op! Als een expediteur dus wél zelf het vervoer doet, dan zal hij worden aangemerkt als een vervoerder met alle juridische gevolgen van dien.

Verschil papieren vervoerder en expediteur

Duidelijkheid ‘doen vervoeren’
Het verschil tussen de expediteur en de papieren vervoerder is dat de expediteur bij het aangaan van de overeenkomst zijn opdrachtgever duidelijk heeft gemaakt dat hij een vervoerovereenkomst met een vervoerder zal sluiten – en dus niet zelf zal vervoeren. Een papieren vervoerder laat dit in het midden.

Als expediteur is het dus heel belangrijk om aan te geven dat je expediteur bent (en vervolgens ook niet zelf vervoert). Laat je dat na, dan loop je het risico dat je wordt aangemerkt als vervoerder met alle aansprakelijkheidsgevolgen van dien.

Zowel de expediteur als de papieren vervoerder vervoeren dus niet zelf, maar geven een opdracht aan een vervoerder om het eigenlijke vervoer te verrichten.  De expediteur en de papieren vervoerder lijken dus op elkaar. Echter, de juridische verschillen tussen vervoer en expeditie zijn groot, met name bij ladingschade.

Ladingschade
Op de vervoerder rust de verplichting om de ten vervoer ontvangen goederen zonder vertraging op de afgesproken bestemming af te leveren in de staat waarin hij de goederen heeft ontvangen (“goed erin, goed eruit”). Ontstaat er ladingschade tijdens het vervoer of wordt de lading gestolen, dan is de vervoerder daarvoor in beginsel dus aansprakelijk.

Dit is direct hét belangrijkste verschil met de expediteur. De expediteur is namelijk in beginsel niet aansprakelijk voor ladingschade, hij organiseert slechts het vervoer. Een expediteur die niet verzekerd is tegen ladingschade en toch zelf vervoert (en daarmee ook juridisch wordt aangemerkt als vervoerder), loopt dus grote financiële risico’s in geval van ladingschade.

Advies nodig?

Heeft u vragen over de begrippen vervoerder, papieren vervoerder en expediteur? Of heeft u andere vragen over het transportrecht? Neem gerust contact op met advocaat John Wolfs.

Auteur: Lars Kroese

Dit blogbericht is geplaatst op 21 mei 2021